Bilgi Kaynağı
Saha Deneyimi
Saha Deneyimi kategorisindeki teknik yazılar.
UPS 6 Dakika Dayandı: PLC Sessizce Durdu, HMI Hâlâ 'Çalışıyor' Gösteriyordu
Bir yaz akşamı, 17:42'de, trafo şaltı yapıldı. UPS 6 dakika dayandı, sonra düştü. PLC STOP'a geçti. Ama HMI o 6 dakikanın 5'inde hâlâ 'makine çalışıyor' gösteriyordu. HMI'nin 'PLC'ye ulaştım = PLC çalışıyor' yanılgısını, o 6 dakikanın saniye saniye dökümüyle anlatıyorum.
Kablo Rakoru Gevşekmiş: Her Kış Aynı Alarm Geldi, 4. Kışta Rakoru Değildi
Hareketli aksamdaki encoder kablosu her kış iletişim hatası veriyordu. Ben kablo uzuyor, rakor gevşiyor diye dört kış uğraştım. Dördüncü kışta anladım ki mesele rakor değil, kablo'nun kendi ağırlığıymış. Kış aylarında 3 saatlik 4 duruşun hesabını kendi vaka notlarımla anlatıyorum.
Makine Durduğunda İlk 5 Dakika: Operatör Butona Basar, Ben Hâlâ Yoldayım
Bir otomatik ambalaj makinesi 14:03'te durdu. Operatör reset butonuna basmadan önce 47 saniye bekledi. O 47 saniye, o günkü 6 saatlik duruşun tamamını belirledi. İlk 5 dakikanın sahada ne kadar pahalı olduğunu kendi vaka notlarımla anlatıyorum.
24V Beslemeyi Boyutlandırırken Kaç Yedek Bıraktım? Panel 22.8V'a Düşünce Anladım
Bir 24V DC beslemeyi modül sayısına göre hesapladım, yedek koymadım. Üçüncü I/O kartı takılınca gerilim 22.8V'a düştü, üç modül sessizce 'uyudu'. Masada 10 dakikalık hesap, sahada 12 saatlik kovalamacayı, 4 gevşek rakorun hikâyesiyle anlatıyorum.
Ezilen Kablo, Ayda Bir Dönüşü Kesiyordu
Robot hücresinin kol kablo paketi, ayda bir kez sinyal kesintisi yapıyordu. Kesinti iki saniye sürüyor, hat 40 saniye duruyordu. Kablonun içini açınca izolatörün üzerinde 0.3 mm'lik bir çizgide bakır tellerin yarısının kesik olduğunu gördüm. Çizgiyi bulan cıvayı anlatıyorum.
HMI Trend Ekranı 10.000 Nokta Çizerken Dondu
Otomatik duruş raporunda 10.000 noktalık bir trend ekranı vardı. HMI, trendi çizerken 3-4 saniye donuyordu, operatör o 4 saniyede acil duruş butonuna basamıyordu. Trend ekranının performansını nasıl artırdım, adımı adım yazıyorum.
Kontakt Yandı, Bir Daha Açı Vermeyi Reddetti
Valf, programda 0 olmasına rağmen açıktı. Kart sağlam, teli koptuğu yer sağlam, driver sağlam. Kontakt yamıştı. Yamanmış kontakta bir daha aç demeniz, kapalı devrede 'git' demeniz gibidir. Bunu ölçmek için hangi adımları izledim, anlatıyorum.
Kablo Girişi Sıkıydı, Kontrakt Azalmadı — Kablo Girişi Değildi
Panoda 6V'lık parazit, dijital girişlerde sürekli sahte tetiklenmeye yol açıyordu. Önce kablo girişlerini, sonra ekranı, son olarak toprak şeridini değiştirdik. Sorun, hepsiydi ve hiçbiriydi. Ölçümlerle anlatıyorum.
Batarya 2.5 Volt, Saat 11 Yıl Geriye Düştü
S7-300 panomuzun batarya alarmı iki yıldır yanıp sönüyordu, kimse değiştirmemişti. Bir gece elektrik kesintisiyle batarya da öldü. Program uçmamıştı, RAM sağlamdı; ama saat 2015'e düşmüştü ve batch raporu 11 yıl eski tarih yazmaya başlamıştı.
22 Bin Liralık VFD, 150 Liralık Bir Fanla Kaldı
75 kW VFD, 58 derecede sürekli alarm veriyordu. Kasa 22 bin lira tutuyordu, söküp servise göndermek 3 hafta demekti. Isıyı ölçtüm, fanın kanadında bir kedi tüyü battığı yumağı buldum. Fan 150 lira. Servis faturası bir daha gelmedi.
3 Dakikada 247 Alarm: HMI Neden Her Şeyi Aynı Anda Biliyor?
Basma hattı durduğunda HMI'de aynı anda 247 alarm patladı. Operatör ilk bakışıyla 40 saniye boğuştu, ilk alarm kaydı ise 113'üncü sıradaydı. Alarm öncelikleme meselesini, o 40 saniyenin saniye saniyesini ve sonrasındaki 2 haftayı yazıyorum.
Bypass Notu Hâlâ Panoda Asılı Duruyor
Konveyör kapı sensörü her 20 dakikada sahte tetikleniyordu, programda 'geçici' bir bypass tag'i açtık ve üstüne kırmızı not bastık. Altı ay sonra not hâlâ oradaydı, sensör hâlâ ölüydü, kapı hâlâ açıktı ve işin içine bir kol karıştı.
12 mV'ın Bir Sinyali Nasıl İğnelediği
Çırak 'öğretmen, bu debi gösterimi neden 0.4 bar titriyor?' dedi. Transmitter sağlam, kablo sağlam, PLC sağlam. Cevap 12 milivolttu. İki farklı toprak noktası, loop'un içine küçük bir akım sıkıştırmıştı. Diyaloğu olduğu gibi yazdım.
Soft Start 40 Bin Lira, Yatak 8 Bin Lira
15 kW konveyör motorunun soft start'ını 40 bin liralık tasarruf için devre dışı bıraktık. Elektrik tarafı sağlamdı, şalter kıpırdamıyordu. Mekanik taraf 6 ayda yatağı bize geri gönderdi. Vibrasyon sayıları ve hesabıyla anlatıyorum.
12-bit Çıkış 8000 Gösterdi, Van %78'de Kaldı
Antalya'da bir S7-1500'ün 12-bit analog çıkışı 8000 yazıyordu, van %78'de durmuştu. Operatör 'PLC yanlış yazıyor' dedi. Sorun PLC'de değil, vanın karakteristiğindeydi. Kuantizasyon vs. mekanik ölü bölge farkını anlatıyorum.
24V Besleme 22.8'e Düştü, 3 Modül Sessizce Çalışmayı Bıraktı
İzmir'de bir panoda 24V besleme 22.8V'a düştü. 3 dijital giriş modülü sessizce çalışmayı bıraktı, alarm yok, hata kodu yok. Sorun besleme değil, aynı hatta çalışan bir röle grubuydu.
Ağ Gecikmesi 8ms, Scan Time 10ms: Hangisi Kazanır?
Mersin'de bir Profinet ağı, 8ms gecikme veriyordu. PLC scan time 10ms. 'Ağ scan'dan hızlı, sorun yok' dedik. 2 hafta sonra hat durdu: 8ms gecikme, 3. slave'de 12ms'ye çıkıyordu. Ortalama değil, maksimum gecikme önemli.
Dijital Giriş 1ms Titreşim: Kontak mı, EMI mi?
Bursa'da bir S7-1200'ün %I0.3 girişine baktım: 1ms'lik titreşim. Kontak mı, EMI mi? 40ms debounce ile 2ms debounce arasındaki farkı, sahadaki 3 saatlik kayıpla anlatıyorum.
Fibere Geçtik, 3 Ay Sonra 'Kırık' Çıktı
Adana'da bir Profinet ağını bakırdan fibere çevirdik. 3 ay sonra 'kablo kırık' arızası geldi. Kırık değil, bir boru geçişinde 90° bükülmüş. Fiberin minimum bükülme yarıçapını 3mm sanıyorduk, 10mm'ymiş.
I/O Adresini Değiştirdim, 3 Ay Sonra Fark Ettim
Samsun'da bir S7-1200'ün I/O adresini değiştirdim, 3 ay sonra fark ettim. %I0.0 ile %I0.1 yer değiştirmiş, program 'çalışıyor' görünüyor ama acil durdur butonu artık %I0.1'de. 3 ay boyunca acil durdur, start butonu olarak çalışıyordu.
Modbus Timeout 500ms Yaptım, 3 Slave Düşmeye Başladı
Trabzon'da bir Modbus RTU ağında timeout'u 500ms'e çıkardım, 3 slave düşmeye başladı. Timeout'u artırmak, yavaş slave'yi kurtarmak yerine, hızlı slave'lerin yanıtını beklemeye devam ediyordu. Doğru timeout, en yavaş slave'in yanıt süresinin 2 katı.
Termokupl -8°C Gösterdi, Oda 22°C'deydi
Kayseri'de bir S7-1500'ün termokupl girişi -8°C gösteriyordu, oda 22°C'deydi. Cold junction compensation bozulmuş, ama neden? Termokupl kablosunun bakır ek yeri, panonun içinde 45°C'ye çıkmıştı.
Watchdog 500ms: Sonsuz Döngü Hat Durdurdu
Kocaeli'de bir S7-1500'ün watchdog'ı 500ms'de tetiklendi. Program sonsuz döngüye girmiş, hat durmuş. Döngüyü bulmak 2 saat sürdü, çünkü 'WHILE' değil, 'FOR' içindeki bir karşılaştırma hatasıydı.
Yedek Programı Yükleddim, 47 Tag Farklı Çıktı
Gaziantep'te bir S7-1500'ün yedek programını yükledim, hat 47 tag'da farklı davranmaya başladı. Program aynı, ama tag isimleri 2 yıl önce sessizce değişmiş. 'Yedek' aslında 2 yaşında bir anaktı.