12 mV'ın Bir Sinyali Nasıl İğnelediği
Çırak 'öğretmen, bu debi gösterimi neden 0.4 bar titriyor?' dedi. Transmitter sağlam, kablo sağlam, PLC sağlam. Cevap 12 milivolttu. İki farklı toprak noktası, loop'un içine küçük bir akım sıkıştırmıştı. Diyaloğu olduğu gibi yazdım.
“Öğretmen, şu debi gösterimi neden 0.3-0.4 bar arası titriyor? Transmitteri değiştirdim, kabloyu değiştirdim, modülü başka karta taşıdım. Hâlâ aynı.”
“Gösterim nerede titriyor, transmitter’da mi, kartta mı?”
“Transmitter’ın göstergesinde de var.”
“Kartta da var mı?”
“Yok. Kart, temiz. Ama transmitter’ın kendi göstergesi titriyor, o zaman transmitter’ın içi…”
“Dur. Bir soru daha. Bu transmitter’ın kapağını topraklayın, ne olur?”
Deneye gittiler. Kapağa bir toprak kablosu taktılar, sinyal düzeldi. Kaldırdılar, titreme geri geldi.
İşte bütün hikâye bu. Geri kalanı açıklama.
Transmitter, fabrika toprağına kendi bacasından bağlıydı. PLC panosu, kendi toprak şeridinden. İki toprak noktası arasında 12 mV vardı — akım taşıyan her topraklama yolunda olur bu. Loop’un iki ucu iki farklı toprağa dokununca, o 12 mV, sinyalin içine kendi akımını sıkıştırır. Loop, 4-20 mA taşıyan devrenin üzerine paralel bir döngü ekler; döngünün akımı, loop’daki 250 ohm’luk yüke çarpar, 0.3 bar’lık titreşimi elde edersiniz. Hesap o kadar kısa ki utandım: 12 mV / 250 ohm = 48 µA, 4 mA’lık loop’da bu oran 1.2% — yani tam da gözlenen titreşim.
Transmitter’ın göstergesinde titremesi de bunun için: döngü akımı, transmitter’ın iç loop’undan da geçiyor. Kart temiz çünkü kart, tek toprak noktasına bağlı; transmitter ise ikisinin arasında kaldı.
Çözüm, bir kablo: transmitter kapağının toprağını, loop’daki panonun toprağına çektik. İki uç, aynı potansiyel. Döngü, kaynağını kaybetti. Titreşim gitti.
Çırak sordu: “Yani aslında hiçbir şey bozulmamıştı?”
“Bozulmamıştı. Ama iki sağlam şeyin arasına sıkışan 12 milivolt, bir şey bozulmuş gibi davranıyordu.”
Bu, analog işin en çok yoran yanı: sinyal o kadar küçük ki, etrafındaki 12 milivoltluk fısıltıyı bile ölçüyor. Bazen hata bir parça değildir; iki parça arasındaki potansiyel farkıdır. Parçayı aramayı bıraktığınız gün, fark aramaya başlarsınız — ve iş, çözülmek üzere demektir.