Ezilen Kablo, Ayda Bir Dönüşü Kesiyordu
Robot hücresinin kol kablo paketi, ayda bir kez sinyal kesintisi yapıyordu. Kesinti iki saniye sürüyor, hat 40 saniye duruyordu. Kablonun içini açınca izolatörün üzerinde 0.3 mm'lik bir çizgide bakır tellerin yarısının kesik olduğunu gördüm. Çizgiyi bulan cıvayı anlatıyorum.
Robot hücresi, ayda bir kez “haberleşme hatası” veriyordu. 2 saniye, sonrası 40 saniyelik bir duruş. Ayda 3-4 kez, 40 saniye. Küçük. Kimse elini uzatmak istemiyor.
Üçüncü ayın ikinci kesintisinde robotun kol kablo paketini açtım. Paket, dirsek ekleminin içinde, her döngüde 90 derece bükülmeye maruz kalıyordu. İzolatörü soydum. Üzerinde, 0.3 mm’lik bir çizgide, bakır tellerin yarısı kesikti. Yarısı kesik tel, ısıyınca daralır, teması kaybeder. Robot, o 2 saniyelik kesintiyi, telin ısınma ve daralma süresinde yaşıyordu.
Çizgiyi nereden biliyorsunuz? Cıvadan. Kablo paketi, dirsekte bir kelepçeyle tutuluyordu. Kelepçenin cıvayı sıktıkça, izolatörün yüzeyine 0.3 mm’lik bir baskı noktası bırakıyordu. Binlerce döngüde o nokta, bir bıçak gibi çalışan bir aşınma izi bıraktı. İz, her döngüde bir mikron büyüyor. 3 ayda, tellerin yarı kalınlığı.
Kelepçeyi değiştirmedim. Kelepçenin altına 1 mm’lik bir PTFE şerit koydum, cıvayı bir kademe gevşetdim, kablo paketini eğimle yerleştirdim. Dört ay geçti. Kesinti yok.
0.3 mm. Bir insanın gözünün uzaktan görebildiği bir şey değil. Bir multimetrenin ölçemediği bir şey — tel, yarısı kesikken hâlâ taşıyor; ölçüm “iyi” diyor. Bunu gören şey, kesintinin düzenli olması: ayda bir, her zaman 2 saniye, her zaman 40 saniye duruş. Düzenli olan hata, mekanik hata demektir. Elektronik hata düzensizdir; mekanik hata, döngünün ritmini taşır. Hata, makinenin kalp atışıyla aynı hızda atıyorsa, aradığınız şey kablonun içindedir.