Kontakt Yandı, Bir Daha Açı Vermeyi Reddetti

Valf, programda 0’du. Fizikte açıktı.

İlk bakışta, “kablo kopmuş, kontakt yanmış” iki seçenek olur. Kablo sağlamdı — valfın solenoidine 24V vardı, yani kart çıkışını veriyordu. Kart da sağlamdı — başka bir çıkıştaki valf çalışıyordu. O zaman kontakt. Kontakt, açıldığında mı yanmıştı? Yoksa kapandığında mı?

Kontakt açılıyken yanarsa

Kontakt açıldığında, yani valfın kapalı olması gerektiği anda, kontaktın içinden hâlâ akım geçiyorsa, kontakt yamış demektir. Ama bu durumda, kart çıkışı 0 olduğunda, valf hâlâ açık kalır. İşte bizim durumumuz buydu.

Kontakt kapanırken yanarsa

Kontakt kapanırken yandığında, valf kapanmaz. Kart çıkışını 1 yaptığınızda, kontaktın içinden akım geçer, ama mekanik olarak kapanmaz. Valf, “yarı açık” kalır — ne tam açık ne tam kapalı.

Bizim durum, birincisiydi. Kontakt, açılıyken yamıştı. Yani valf, program 0 diyorsa da açıktı.

Ölçüm

Kart çıkışını 0’a aldım. Valfın solenoid uçlarını ölçtüm: 24V. Yani kart, 0 vermesine rağmen, kontaktın içinden hâlâ akım geçiriyordu. Kontakt, yamıştı.

Kontaktı değiştirdim. Yeni kontakt, 0’da 0V verdi. Valf kapandı.

Peki neden?

Kontakt, 12 yıl boyunca aynı yükü taşımıştı. Yük, 24V DC solenoid, 50 mA. DC yük, AC’den farklıdır: AC’de her yarı periyotta akım sıfırdan geçer, ark söner. DC’de akım, kontaktın açılma anında sıfırdan geçmez; ark, kontaktın uçları arasında yanmaya devam eder. 12 yıl boyunca, her açılışta küçük bir ark, kontaktın yüzeyine metal transferi yapar. Yeterince ark, kontaktı birleştirir. Kontakt, yamış olur.

Yamış kontakt, “bir daha aç” demenize rağmen açılmaz. Mekanik olarak, iki metal yüzeyi kimyasal olarak bağlanmıştır. Açı için, o bağı kırmak gerekir. 24V’luk bir kart, o bağı kıramaz.

Kontaktı değiştirdikten sonra, valf kapandı. Ama panoda 14 tane daha kontakt var, hepsi 12 yıllık. Onları da değiştirdim, 2 haftada. 14 kontakt, 14 saat. Ama o 14 saat, 14 tane “bir daha aç” demenin önünü kesti.