Frekans Inverterı (VFD) Simülatörü
Önünüzde bir sinyal zinciri var: PLC'nin analog çıkışı 0–10 V üretir, inverter bu voltajı 0–50 Hz hedef frekansa çevirir, fan da o frekansa göre döner. Voltaj kaydırıcısını oynatın — inverterın ekranındaki hedef frekans anında değişir, fan rampa ile yeni hıza oturur. Grafiğe bakın: mavi çizgi frekans, kırmızı çizgi akım.
Deneme sırası şu: önce VFD modunda START'a basın ve fanın sıfırdan tırmandığını, kalkışta akımın kısa bir sıçrama yaptığını görün. Hızlanma süresini 1 sn'ye çekip yeniden kalkın — sürücü talebi karşılayamaz, rampa 15 Hz/s sınırında uzar, inverter "SINIRLI" der. Sonra DOL'a geçin: aynı START darbesi bu kez fanı 50 Hz'e birden fırlatır; akım grafiğinde 150 A (6×In) girişim sivması görürsünüz ve sarı SINIR lambası (akım 37 A üstü) girişim süresince yanar. Termik röle bu sivrmayı atlar — çünkü ~50 ms'te söner. Asıl düşman sürdürülen aşırı akımdır: STICK'e basın — lamba kalıcı yanar, ~20 sn sonra OC arızası. DOL'da voltaj kaydırıcısının işe yaramadığına dikkat — direkt kalkışta hız şebeke frekansa kilitlidir.
Direk kalkış (DOL) ile inverter arasındaki fark, kimsenin bilmediğini varsayarak
Klasik bir motor panosunda kontaktör kapağına basınca motor şebeke gerilimine 20 milisaniye içinde bağlanır; rotor hızlanmaya çalışırken statöre göre "durmuş" bir yüktür, bu yüzden akım nominalin 6 katına (burada 150 A) fırlar ve ~1 sn'de sönümlenir. Inverter ise şebekenin 50 Hz'lik AC'sini önce DC'ye, sonra istediğiniz frekansta/gerilimde AC'ye çevirir: motor 0 Hz'den başlar, hızlandıkça gerilim de frekansla birlikte büyür (V/f eğrisi) — akım nominalin 1,5 katını ancak kısa süre aşar.
Kontaktör → motor, sabit 50 Hz. Kalkışta akım 150 A (6×In) sivması yapar, hız kontrolü YOK. Ama bu sivma yalnızca ~50 ms sürer — termik rölenin I²t'si kısa şokları atlatır, bu yüzden tek başına kalkış arıza vermez. Asıl hasar, aynı şokun tahriğin (kasnak, göbek, dişli) her seferinde sarsılmasıyla birikir.
PLC AO 0–10 V → 0–50 Hz hedef; rampa süresi programlanabilir. Sürücü akımı 37,5 A (150% In) sınırında tutar. Rampa süresi kısalırsa talebi karşılayamaz: rampa 15 Hz/s'de uzar (ekran "SINIRLI"). Sarı SINIR lambası ise aşırı akım (37 A üstü) ışığıdır: DOL girişiminde anlık, sıkışık yükte (STICK) kalıcı — ve ~20 sn sonra OC arızası verir. Reset + soğuma gerekir.
Grafikte mavi çizgi frekans (0–50 Hz), kırmızı çizgi akım (0–150 A). Kalkış anında iki çizginin birbirinden ne kadar ayrıştığını — DOL'da akımın frekanstan ne kadar hızlı sıçradığını — 10 saniyede görürsünüz.
Frekans & Akım — son 40 sn
AO 0–10 V → 0–50 Hz · rampa 3,0 sn
—
İzlenecek üç an
- Rampa uzaması: VFD'de hızlanma süresini 1 sn yapın ve kalkın. Sürücü 35 Hz'e 1 sn'de ulaşmayı reddeder — istenen 35 Hz/s, izin verilen 15 Hz/s: rampa ~2,4 sn'ye uzar, ekran "HIZLANIYOR — SINIRLI" der. Varsayılan 3 sn'de (11,7 Hz/s) uzama YOK — süreyi 1 sn ve 3 sn arasında gezdirip sınırın nerede devreye girdiğini görün.
- DOL girişimi: Modu DOL yapın, kalkın. Frekans 20 ms'de 50 Hz'e sıçrar; akım 150 A'dan başlar, ~1 sn'de nominala (25 A) oturur. Sarı SINIR lambası girişim boyunca yanar. Aynı kalkışı arka arkaya birkaç kez yapın: termik röle kısa şokları atlatır (I²t), ama tahrik elemanı her seferinde sarsılır — bu, sahada "sık sık kalkış yapan makineyi VFD'ye geçir" kararnamesidir.
- Sıkışan yük: VFD modal iken motoru çalıştırıp STICK'e basın. Fan durur, akım 37,5 A sınıra yapışır, sarı SINIR lambası kalıcı yanar, ~20 sn sonra OC arızası (kırmızı FAULT). Reset'ten önceki her deneme boşuna — röle soğumadan (heat 0,45 altı) arıza kalkmaz.
Bu simülasyon 4 kutup 400 V bir motoru (In = 25 A, 50 Hz → 1450 d/dk) ve kuadratik bir fan/pomp yükünü sadeleştirilmiş bir panoyla öğretir. Analog ölçeklemeyi (MW10 → MW14) program tarafında, rampa/akım/termik fiziğini donanım tarafında izlersiniz; sahadaki kopyasını — AO kanalını sürücüye bağlama, rampa limitlerini ayarlama — OPLC Studio'da kendiniz yapacaksınız.
Kendin de yaz: OPLC Studio
AO kelimesini sen yaz, rampa limitini sen ayarla. Sürücünün Q'sunu kontrol kartındaki hıza nasıl dönüşeceğini Studio'da kur.