PLC Sayaç Simülatörü
Önünüzde küçük bir sayım istasyonu var: bant üzerinde akan her ürün, altından geçerken sensörü CU darbesi verir; sayaç bu darbeleri sayar (CV). Sayı hedefe (PV) ulaşınca Q (DONE) çıkışı açılır ve otomatik modda besleme durur. Panodaki büyük ekranda CV'yi, grafikte darbeleri ve sayımın hedefe tırmanışını izleyin.
Deneme sırası şu: önce CTU'da (yukarı sayaç) PV'yi 10 yapın ve ürünlerin sayıldığını, CV 10'a ulaşınca DONE lambasının yanıp beslemenin durduğunu görün. Sonra CTD'ye geçin — sayaç bu kez PV'den aşağı sayar ve 0'a inince Q açılır. En son RCU'da (çift yönlü) CU ile artırın, CD ile azaltın; sayının 0'ın altına inemeyeceğini fark edin.
Sayaç nedir, kimsenin bilmediğini varsayarak?
Sayıcının işi tek cümlede: "bu girişin her yükselen kenarında bir say, sayı hedefe ulaşınca çıkışı aç."Kavramlar dört: CU — sayım olayı (sensör darbesi, buton). CV — o ana kadar sayılan değer. PV — önayar, yani hedef sayı. Q — çıkış; hedefe ulaşınca 1 olur. R — sıfırla. Aşağıdaki üç IEC tipi de aynı dört kavram, farklı sayım yönü:
Çamaşırhane sepeti: her atılan ketenle sayı artar, sepet dolunca (CV=PV) "dolu" lambası yanar. 0'dan başlar, CU'nun her yükselen kenarında CV++ yapar. CV, PV'ye ulaşınca Q=1 olur ve artık saymaya devam eder (PV'yi aşabilir). R ile CV sıfırlanır.
Son ürün sayacı: banda 20 ürün yüklendiyse sayaç 20'den başlar, her atılan ürünle azalır; 0'a inince Q=1 olur ("son ürün gitti"). R/LD ile CV tekrar PV'ye yüklenir. 0'ın altına asla inmez.
Ambar giriş-çıkış: CU (giriş) artırır, CD (çıkış) azaltır; aynı anda iki olay, tek sayaç. Sayı 0'ın altına inemez (taban 0). CV, PV'ye ulaşınca Q=1 olur. Stok ve konum sayımında kullanılır.
Grafikte mavi çizgi CU darbesi, yeşil çizgi CV'nin hedefe (PV) oranı. Üç tipin farkını 10 saniye içinde göreceksiniz: yeşil çizginin yukarı mı aşağı mı hareket ettiği ve nerede durduğu.
Sinyaller — son 40 sn
Q = 1 (CV ≥ PV)
—
CTU — yukarı sayaç
- CTU: 0'dan başlar. CU'da her 0→1 yükselen kenar CV'yi 1 artırır. CV ≥ PV olunca Q=1 olur ve CV artmaya devam edebilir. R=1 iken CV 0'a sıfırlanır. Parti/ürün sayımının en yaygın biçimi budur.
- CTD: PV değerinden başlar. Her sayım kenarı CV'yi 1 azaltır (0'ın altına inmez). CV 0'a inince Q=1 olur. R/LD ile CV tekrar PV'ye yüklenir. "Sondan geriye say" desenidir — son ürün, son tablet, son kapsül.
- RCU: Çift yönlü: CU kenarı CV'yi artırır, CD kenarı azaltır (taban 0). CV ≥ PV olunca Q=1. Aynı anda iki olayı tek sayıda izlersiniz — depo giriş/çıkış, makarası doluluk, konum sayacı.
Bu simülasyon IEC 61131-3 sayaç bloklarının (CTU, CTD, RCU) davranışını sadeleştirilmiş bir sayım istasyonuyla öğretir. Sayaç bloğunu doğru konumlandırmamanın saha maliyetini — 12 hattan birinde sayacın sensör arkasına değil önüne konması, sayımın hep 1 geriden yürümesi — OPLC Studio'da programınızı kendiniz yazarken deneyeceksiniz.
Kendin de yaz: OPLC Studio
CTU/CTD/RCU bloğunu sen yerleştir, PV'yi sen yaz. CU sensörünü ve R sıfırlamanı sen bağla; Q'un ne zaman açılacağına sen karar ver.