Okulda İlk PLC'yi Gördüğüm Gündü: Delta DVP Serisi ve Bir Kutu Çakmak Kibrit

2016’yı, ya da 2017’yi hatırlıyorum. Üniversite, 4. sınıf, “Otomasyon Sistemleri” dersi. Laboratuvar, haftada bir gün, 3 kişilik gruplar halinde. Biz, “PLC ile 3 pompalı tank kontrolü yapacağız” dedikleri o laboratuvar.

O gün, önce panoyu açtılar. Ben, o kadar büyük, o kadar “gerçek” bir otomasyon panosu görmemiştim. Üstte Delta DVP serisinden bir CPU, yanında röle modülleri, altta kontaktörler, sigortalar, terminal blokları, bir de “bunlar ne” dediğim minik yeşil butonlar. O butonların “start/stop” olmadığını, “reset” olduğunu o gün anladım. Çünkü birimiz, makine çalışırken basmış, “abi bu ne yapıyor” demiş, hoca da “sen yaptın” demişti.

DVP’nin İlk İzlenimi

DVP serisi, o zamanlar, hâlâ bir “yeni” seriydi. S7-300’ün yanında, küçük, gri, “ama iş görür” bir kutu. Laboratuvarda, Delta’nın programlama yazılımını kullandık. Şimdi, 2026’da, o yazılımı açan biri “abi bu TIA’ya göre ne” der. O gün, benim için, “TIA değil, Delta’nın kendi dili” demek, hocaların dilinden çıkıyordu. Ben, “bunu öğrensem de bir yerde işe yarar mı” diye düşünüyordum.

Cevabı, bugün, 2026’da bilerek söylüyorum: Delta DVP serisi, Türkiye’de hâlâ çok aktif. Özellikle orta ölçekli, “bütçesi S7 değil ama iş görür olsun” projelerde, DVP 12SA, DVP 14SS, DVP 28SV gibi modeller, sahada her gün çalışıyor. Bunların aralarındaki farkları da bir tabloya dökmüştüm, ilginizi çekerse bakabilirsiniz: Delta DVP 14SS incelemesi okuyabilirsiniz.

O gün laboratuvarda, DVP’nin “küçüklüğü” beni rahatsız etmiyordu. Tam tersine, “bu kadar küçük bir kutunun, bir tankı, iki vanayı, bir pompayı yönetebildiğini” görmek, otomasyonun “büyük ve pahalı” olmasından bağımsız bir şey olduğunu öğretiyordu. Bu, hâlâ, öğrencilere verdiğim ilk dersi.

Kibrit Kutusu ve Elektrik Kesintisi

O senenin bir özelliği vardı: elektrik kesintileri. İstanbul’da bile. Laboratuvar, bir keresinde, tam da tank seviyesini beklediğimiz an kesildi. Biz, “abi PLC’nin saati ne olacak, sayaç ne olacak” diye panik yaparken, hoca, cebinden bir kibrit kutusu çıkardı. Kutunun içinden, bir mum çıkardı. Mumu yaktı. “Şimdi”, dedi, “bunu PLC’nin analog girişine bağlayacak bir yola bakacağız.”

Bu, bir “dramatik sahne” değil, bir “pratik sahne”di. Ama benim için, otomasyonun “teknik” tarafından, “insan” tarafına geçtiği an oldu. Çünkü o gün, bir mühendisin, bir sorunu çözmek için, “elindeki araçları” ne kadar esnek kullanabildiğini gördüm. Kibrit kutusu, bir “analojik” çözüm değildi, bir “yaratıcılık” göstergesiydi.

O an, “ben de bunun gibi biri olmak istiyorum” dedim. Bugün, hâlâ, o ibrenin “yaratıcılık” tarafında durmaya çalışıyorum.

Bugün, O Gündeki Çırağa Ne Derdim?

Eğer o gün, laboratuvarda, yanımda oturan çömez olsaydı, ona şunu derdim:

• Küçük bir PLC, büyük bir iş görür. “Hangi marka” değil, “ne yapabilirsin” sorusunu sormayı bırakma.
• Kibrit kutusunu unutma. Yani, “elindeki araçları” esnek kullanabilmek, “en pahalı aracı” sahip olmaktan daha önemlidir.
• O gün, “start/stop” butonuna basıp “abi bu ne yapıyor” diyen arkadaşın, bugün, sahada “bunu kim basmış” demeden önce, “önce kontrol et” diyen kişidir. O kontrolü, sen yap.

O gün, kutu kibrit kadar küçük bir şey, otomasyonun “büyük” olabileceğini, ama “küçük” kalabileceğini de gösterdi. Ben, hâlâ, o kutunun içindeyim.

O günkü arkadaşlardan biri “peki ben de başlayacağım, ne alayım” derse, ona vereceğim cevap bu yazı. Hem bütçeye uygun, hem sahaya hazırlayan, gerçekçi bir masa listesi: Yeni Otomasyon Mühendisi İçin Çalışma Masası. İlk kutuyu, o gün aldığım kutuya benzer bir bütçeyle koyarsınız masaya.

Bu yola bugün giriyorsanız, o güne göre tavsiyem tam tersi: kit almadan önce simülatörden başlayın. O günün lab’ı, kutu kibrit kadar bir bütçe istedi; bugün simülatör, cebinizde. PLC seti gerekli mi yazısı “set mi simülatör mü” sorusunu detaylı ele alıyor; kısa cevap, 2026 için “ilk adım için set şart değil.” Cebinizde simülatör, masada kutu kifrit — ikisini de taşıyın.