5G Özel Ağda AGV 30 Saniye Kopuyordu, PLC Bunu Bilmiyordu

2026’da 5G özel ağlar, sanayide “ana altyapı” haline geldi. Bağımsız (Standalone, SA) mimariler standart, network slicing AGV’ler için ayrı bir dilim açıyor, teoride her şey güzel. Biz de bir paletleme hattında AGV’yi 5G özel ağına bağladık. Kurulum bitti, test sürüşü yapıldı, “güzel” dedik.

İlk hafta sorun çıkmadı. İkinci haftada çıktı: AGV, hattın ortasındaki bir noktada duruyordu. Operatör “AGV durdu” dedi. Ben panoya baktım: PLC çalışıyordu, ağ alarmı yoktu, AGV’den gelen son veri 30 saniye önce gelmişti.

30 saniye. PLC bunu bilmiyordu.

Handover: hücre geçişi bir “kopma” değil, bir “devir”

5G’de AGV hareket ederken, bir hücreden (base station) diğerine geçer. Buna handover denir. Teoride bu, telefonunuzun bir baz istasyonundan diğerine geçmesi gibi, fark etmeden olur. Ama endüstriyel özel ağda, özellikle SA mimaride, handover anında 30 saniyelik bir kesinti yaşanabiliyor.

30 saniye, tüketici ağı için “bir an”tır. Endüstriyel bir AGV için 30 saniye, 30 saniyelik körliktir. AGV, o 30 saniyede nereye gideceğini, ne taşıdığını, hattın durumunu bilmez. Ve PLC, AGV’den veri alamadığı için “ağ gitti” demez — çünkü ağ gitmedi, AGV 30 saniye “uyudu.”

PLC tarafında ne ekledim

Üç kontrol ekledim. Her biri basit, ama birlikte çalıştığında 30 saniyelik körlüğü yakalıyor:

1. Son veri zaman damgası kontrolü: AGV’den gelen her mesajda bir zaman damgası var. PLC, son mesajın zaman damgasıyla kendi saatini karşılaştırır. Fark 5 saniyeyi aşarsa, “AGV sessiz” durumu başlar. (5 saniye, normal handover süresinin üstünde, ama 30 saniyelik körlüğün çok altında.)

2. Kalp atışı (heartbeat) beklenmeyen boşluk: AGV, her 2 saniyede bir “hayattayım” mesajı gönderiyor. PLC, 6 saniye içinde kalp atışı almazsa, “kalp atışı yok” alarmı verir. Bu, zaman damgası kontrolünün yedeği.

3. Güvenli duruş komutu: “AGV sessiz” durumu 10 saniye sürerse, PLC hattı güvenli duruşa alır. AGV’ye “dur” komutu gönderemez (çünkü AGV’ye ulaşamıyor), ama hattın diğer unsurlarını (bant, pres, konveyör) durdurur. AGV, bağlantı geldiğinde “hat durdu” durumunu görür ve kendisi durur.

Üç kontrolün toplamı: 5 + 6 + 10 = 21 saniye. Yani 30 saniyelik körlüğün 21’inci saniyesinde hat güvenli duruşta. AGV, kalan 9 saniyede bağlantıyı geri alır ve “hat durdu” durumunu görür.

Sahada ne değişti

Üç kontrolü ekledikten sonra, handover’ler hâlâ oluyor — 5G özel ağda handover ortadan kalkmaz. Ama artık her handover, 30 saniyelik bir duruşa dönüşmüyor. Çoğu handover, 2-3 saniyelik bir gecikmeyle geçiyor ve PLC bunu “kısa sessizlik” olarak işliyor, alarm vermiyor. Sadece 5 saniyeyi aşan handover’ler, “AGV sessiz” durumuna giriyor ve 10 saniye içinde güvenli duruşa alınıyor.

Sonuç: ilk ayda 12 handover, 12 “kısa sessizlik” (alarm yok), 0 duruş. İkinci ayda 3 handover, 2 “kısa sessizlik”, 1 “AGV sessiz” (güvenli duruş, 45 saniye, AGV geri geldi, hat yeniden başladı).

“5G bağladık” demek yetmiyor

5G özel ağ kurmak, “AGV artık kablosuz” demek değil. 5G özel ağ kurmak, handover’leri yönetmek demek. Ve handover’leri yönetmek, PLC tarafında 3 basit kontrol eklemek demek. Bu 3 kontrolü eklemeyen her proje, 30 saniyelik bir körlüğü “neden durdu?” sorusuyla karşı karşıya kalır.

Bir sonraki 5G AGV projesinde, ilk işim: son veri zaman damgası, kalp atışı, güvenli duruş. Üçü de 1 saatlik programlama. O 1 saat, 30 saniyelik körlüğün sigortasıdır.